سند رسمی مدرکی قانونی و معتبر برای اثبات مالکیت دارایی‌هایی مانند ملک، خودرو و سایر اموال است. این اسناد توسط مراجع قانونی تعیین‌شده از سوی قانون‌گذار صادر می‌شوند. به‌عنوان نمونه، سند خودرو توسط پلیس راهنمایی و رانندگی (نیروی انتظامی) و سند املاک توسط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (قوه‌قضائیه) صادر می‌گردد.
بر اساس ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی و رأی هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، برگ سبز خودرو سند رسمی مالکیت خودرو محسوب می‌شود. بنابراین دارندگان خودرو می‌توانند با مراجعه به مراکز پلیس راهنمایی و رانندگی، انتقال مالکیت را به‌صورت رسمی انجام دهند.
در خصوص املاک، اسناد مختلفی برای اثبات مالکیت وجود دارد؛ مانند سند شش‌دانگ، سند تک‌برگ، سند اصلاحات ارضی، بنچاق و غیره. در این مطلب قصد داریم به تفاوت سند سبز و سند زرد املاک بپردازیم.
سند زرد
سند زرد تا پیش از تیرماه ۱۴۰۳ رایج بود و انتقال آن از طریق مبایعه‌نامه در دفاتر ثبت اسناد صورت می‌گرفت. این نوع سند بر پایه توافق طرفین (نظیر قول‌نامه) تنظیم می‌شد و روند ثابتی برای صدور آن وجود نداشت. سند زرد به‌دلیل نبود رویه واحد و پیچیدگی‌های اداری، در برخی موارد اعتبار و شفافیت کافی در انتقال مالکیت را نداشت.
سند سبز
از تیرماه ۱۴۰۳، صدور سند سبز آغاز شد. انتقال این نوع سند به‌صورت انحصاری از طریق سامانه الکترونیکی «کاتب» سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام می‌شود. حتی بنگاه‌های املاک نیز موظف‌اند قراردادها را به‌صورت الکترونیکی در این سامانه ثبت کنند. به‌دلیل سیستماتیک بودن فرآیند استعلام‌ها و ثبت اطلاعات، انتقال سند سبز بسیار سریع‌تر، شفاف‌تر و ایمن‌تر انجام می‌شود.
دلایل اجرای طرح سند سبز
- رسمی شدن انتقالات: تمامی نقل‌وانتقالات اموال غیرمنقول از طریق سامانه کاتب به‌صورت رسمی ثبت می‌شوند.
- شفافیت اطلاعات: مشخصات کامل مالک و ملک در سامانه ثبت اسناد و املاک کشور ذخیره می‌شود.
- کاهش ریسک کلاهبرداری: با ثبت اطلاعات در یک سامانه یکپارچه، صحت مالکیت و وضعیت ملک با دقت بالا مشخص می‌گردد.
- سهولت و سرعت در انتقال: فرآیند الکترونیکی، سرعت انتقال مالکیت را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
- امنیت بالا: این اسناد بر پایه مقررات رسمی صادر شده و اطمینان خاطر را برای طرفین معامله فراهم می‌کند.